Verhaal

Het erf Wegink nader bekeken

Auteur: 
Annie kamphuis-Aarninkhof in Oet de Boerschopn Winter 2007 nr.104

Het erf Wegink (Hasselo) nader bekeken.

Wegink heeft gelegen in de buurt van de huidige Borgmanweg en de vroegere Middenhoeksweg, nu gemeente Hengelo. Elke herinnering is uitgewist, uitgezonderd een rijtje eiken voor insiders.


Jo Niks vermeldt dat in 1745 het erve in tweeën is gedeeld. Deze informatie kunnen we nalezen in de administratie van Hendrik Jan Bos uit Oldenzaal
die van 1745 tot 1791 eigenaar was van twee halve erven Wegink in Hasselo.
In 1793 verandert de situatie echter aanzienlijk. Dan verkopen de erfgenamen van Hendrik Jan Bos het bezit van hun vader. Op Wegink blijken ineens drie meiers, drie pachtboeren te wonen. Zeheten alle drie Wegink. Elk koopt het deel dat hij tot dan toe pachtte. Geen van de drie weet zich er als eigenaar te handhaven.Vanaf dat moment bestaan er echter wel drie afzonderlijke erven. Dat blijft zo twee eeuwen lang, tot rond 1980 de drie locaties opgaan in de stadsuitbreiding van Hengelo.

De heer Niks heeft deze driedeling niet onderkend en geprobeerd al zljn informatie over Wegink op één erf te concentreren. Dat heeft met
betrekking tot die laatste twee eeuwen een wonderlijk verhaal opgeleverd.
Jo Niks heeft helaas ook maar één boerderij getekend.

In 1970 hebben we te maken met een Wegink-boerderij die op dat moment de farmlie van Bernard Aarninkhof als eigenaar heeft. Laten we deze
locatie met "Wegink 1" aanduiden. Gerard Aarninkhof, een jongere broer van Bernard, bezit dan een Wegink-erf dat we maar even "Wegink 2"
noemen. Jo Niks heeft deze boerderrj voor het enige Wegink gehouden.De derde Wegink-locatie, van oudsher bekend als Bothof, is in 1970 ergendom
van de familie Pierik-Leusenkamp.
De huisnummers van deze drie locaties zijn dan: Wegink 1 H334, Wegink 2 H336 en Wegink 3 H338. Het huisnummer in Niks' artikel had H336
moeten zljn.Dat nummer past bij de tekening. Wegink 1 en Wegink 3 komen in de beschrijving van de heer Niks niet voor. Ik vermoed dat deze
te veel is afgegaan op informatie van tijdgenoten uit de buurt. Die wisten het ook niet zo goed meer, want er was in twee eeuwen nogal wat
veranderd op die drie plekken. Het lijkt me goed daar op een later tijdstip meer aandacht aan te besteden.

In het voorafgaande verhaal van Jo Niks over Wegink komt een Jannes Aarninkhof voor, één van de velen die Hasselo onder die naam heeft
gekend. Deze Jannes trouwde inderdaad in 1864 met Hermina Lukes op Wienk. De bruid was afkomstig van Wegink 2, waarvan haar vader toen
eigenaar was. Hermina trouwde in op het oude erve Aarninkhof dat aan de Borgdijk bij Reimerink Mansboer lag en dat de familie van Jannes had
gepacht van Nieuwenhuis uit Oldenzaal. Hermina erfde wel geld van haar vader, maar vestigde zich niet op diens boerderij, zoals Niks suggereert.

Het vervolg van de geschiedenis wil nu dat Jannes en Hermina het erve Aarninkhof aan de Borgdijk moeten verlaten, omdat de eigenaar het in
1885 verkocht heeft aan G.J. (Scholten) Reimer, die op Mansboer woont. In 1886 is Wegink I voor de zoveelste keer te koop. Jannes Aarninkhof slaagt
erin de nieuwe eigenaar van dat erf te worden voor ongeveer f 4000.-- Hij brengt dus niet zijn naam op Wegink 2, maar op Wegink 1, niet door
huwelijk, maar door koop. De familie van zljn kleinzoon Bernard blijft daar wonen tot de gemeente Hengelo dwingende interesse toont.

Met Lukes op Wienk op Wegink 2 gaat het lang goed, maar in de derde generatie blijkt de florissante periode voorbij. Ze heten dan Olde Kalter.
Het erf dat ooit heel groot was, raakt versnipperd. Het restant krijgt in 1920 Keizers als eigenaar. Als dit kinderloze echtpaar in 1941 wil stoppen met
het bedrijf, ziet Gerard (Gerardus Antonius) Aarninkhof, een andere kleinzoon van genoemde Jannes, kans de boerderij te kopen. Dan pas en er
is geen sprake van familierelatie. Gerard wordt de laatste boer op Wegink 2, omdat ook hij in 1978 de gemeente Hengelo op zijn pad vindt.
De derde locatie Wegink die uit het oude erf voortkwam, heeft in 1970 al heel lang geen Weginks meer als eigenaar. De plek kreeg enkele keren te
maken met wisseling van de wacht. De laatste eeuw is de familie Leusenkamp / Pierik eigenaar van Wegink 3, tot ook zij in 1980 moet
wijken voor woningbouw ten behoeve van Hengelose burgers.
De heer Niks heeft baanbrekend werk verricht voor de geschiedenis van de marke Hasselo. Hij is de grondlegger van het boerderij-onderzoek in
Hasselo. De tekeningen die hij erbij maakte, zijn uniek. Bovendien heeft Jo Niks een uitgebreid archief van zijn onderzoek aangelegd dat zich in het
Historisch Museum in Hengelo bevindt. Daar heb ik dankbaar gebruik van gemaakt, maar ik kon voor mijn onderzoek ook beschikken over veel meer
bronnen, o.a. het kadaster. Ook een schat aan genealogische gegevens stond mij ten dienste.

Het is zaak kritisch te zljn wanneer je oud onderzoek opnieuw publiceert en van uitzonderlijk belang je daarbij open te stellen voor aanvullingen en
verbeteringen. Dat geldt ook voor dit artikel. Het is een kwestie van samenwerking, niet van afkeuring, alleen daarmee bewrjs je de geschiedenis een dienst.

Annie Kamphuis-Aarninkhof


 

Reacties

Onderdeel van het thema: