Verhaal

De Aarninkhof Marke Hasselo

Auteur: 
Jo Niks uit Oet de Boerschopn nr.77 Lente 2001

 

De Aarninkhof marke Hasselo

In de vorige aflevering hebben we gesproken over De Mettinkhof. Een tweede erve in de Marke Hasselo, waarvan de naam eindigde in “hof”, was de Aarninkhof. 

Deze “Hof” was gelegen aan de Borgdijk aan de Noordzijde van de marke. De oudste gegevens, die wij van deze hof bezitten, zljn van 1381/1383.In de Registers en Rekeningen van het Bisdom Utrecht lezen wij dat Johan Snoye, geheten Duvelshof, in de Lutte beleend is met de Tyenden over den Aarninkhof, smal ende grof in Hasseler Marke in den Kerspel van Oldensael. Hetgeen betekent dat de boer, die geen eigenaar van de door hem bewoonde boerderij was, een tiende van de opbrengst van zijn land aan zijn leenheer moest betalen. De smalle tienden betroffen o.a. peulvruchten en tot de grove tienden werden o.a. rogge, haver en gerst gerekend. Naast deze tienden kende men nog de: krijtende tienden van pluimvee; bloedtienden van koeien, varkens en schapen; huistienden van bijen, honing, boter en kaas; sloptienden van koren, dat reeds op zolder was opgeslagen en die door het slop (gat in de zolder) werden afgerekend; novale tienden van nieuw aangemaakte grond; dominiale tienden, uitgegeven door de Domeinen.

De Aarninkhof heeft gedurende de vijf eeuwen, dat zij bestaan heeft, meerdere eigenaren gekend, In 1475 is het nog de Bisschop van Utrecht, die dan een schatting van 2 schilden laat betalen. Een schild heeft de waarde van anderhalve goudgulden, wat overeenkomt met 30 stuivers. In 1497 is Lysbeth van Beckum, dochter van Willem Snoyens, eigenares van de Aarninkhof en het blijft een familiebezit tot 1561. In dat jaar wordt de Graaf van Arensberg, stadhouder van Overijssel, de eigenaar. ln 1740 is de baron van Keppel van Huise Hengelo de leenheer. In de nagelaten'liggers', een boek van het Stift Weerselo, staat vermeld: 1562 Februarie 25, De erfgenamen der Marke Dulre beklagen zich over de onrechtvaardige behandeling en verklaren dat de grond waar het “Huijs Tho Hasselo”, op staat, met zijn omliggende landerijen Markegrond is. Het Vuursteden-Register van 1682 geeft aan dat “De Aarninkhof” twee vuursteden heeft en de meijer aldaar een huis met één vuurstede. Uit dit Register blijkt dat het Huis Aarninkhof, het enige huis in de marke is met twee stookplaatsen, Hierboven wordt gesproken van Huijs Tho Hasselo; deze benaming vinden wij ook bij de erfscheiding in 1740. Uit de bescheiden van deze erfscheiding blijkt De Aarninkhof te bestaan uit een Huize Aarninkhof met een brouwhuis en een erve of meijershuis.

Op 20 November 1731 wordt op de Aarninkhof een holtink (vergadering) van de gewaarde boeren gehouden en heeft de bewoner de functie van'gesworene' (gekozen vertegenwoordiger) der Marke. Vele jaren geniet de Hof groot aanzien. Wanneer in 1819 een begin wordt gemaakt met de verdeling van de gemeenschappelijke markegronden is Jan Aarninkhof een lid van de verdelingscommissie. In 1822 is hij nog op een holtink aanwezig. Maar op de Goedsheren en erfgenamenvergadering op 17 oktober 1835 is Aarninkhof er niet meer bij. Het blijkt dat in het begin van de 19e eeuw de florissante tijd van de Aarninkhof een einde genomen heeft. Dan is de heer J.E. Stork de eigenaar van het huis Aarninkhof. Deze heer Stork schrijft omstreeks 1810 onderstaande brief aan zijne Majesteit Lodewijk Napoleon, Koning van Nederland:

Sire, J.E.Stork in Oldensael in het departement Overijssel neemt de vrijheid U.M, zeer nederig voor te dragen dat Remonstrant* een huis bezít No. oud 103 / nieuw 104, in de boerschap Hasselo, gerichts Oldensael, op het erve Aarninkhof, hetwelk Remonstrant van zijn groot belang rekent om af te breken, deels omdat het oud is en buitendien genoegzame behuizing op voorschreven Erve gevonden wordt. Weshalve Remonstrant zeer nederig verzoekt dat U.M. hem gelieve toe te staan het voorschreven huis af te breken.

* Remonsfrant betekent hier “voorsteller”.

 

Met deze brief wil ik de oudste geschiedenis van De Aarninkhof besluiten

en de volgende keer vervolgen met ' Het Huis Aarninkhof .

 

Jo Niks 1976.

 

omdat de copie van de oorspronkelijke stafkaart uit 1865 behorende bij tekst van

Jo Niks te onduidelijk was om de ligging van Aaminkhof aan te geven is

gekozen voor een schets van een kadastrale kaart uit 1832 uit het boek: 'De

Veldnamen van Weerselo', uitgave l998,blz. 192.

Reacties

Onderdeel van het thema: